اين عبارت خود اوست ((فهرستي از تمام كتابهاي امم از عرب و عجم در همهٴ رشتههاي گوناگون علمي كه به خط و زبان عربي موجود بود ...)) با شرح حال و بيان منزلت موٴلفان آنها.
اين كتاب منقسم به ده مقاله است، هركدام شامل چند فن. عنوان مقالات را ميتوان اجمالاً به شرح زير بيان كرد: (1) زبانها، خطها، كتابهاي ديني،
قرآن؛ (2) در علماي نحو و لغت؛ (3) در اخبار، آداب، سير و انساب؛ (4) در شعر و شاعران؛ (5) در كلام و متكلمان؛ (6) در فقه و حديث؛ (7) فلسفه و علوم قديم در سه فن (الف: طبيعيين و منطقيين؛ ب: رياضيدانان، موسيقيدانان، منجمان و سازندگان اسباب حيل و حركات؛ ج: طب)؛ (8) اَسْمار (افسانهها) و سحر؛ (9) مذاهب و اعتقادات؛ (10) كيميا.
به سبب غارت بغداد در 1258 [به دست سپاهيان هولاكو]، يك در هزار كتابهايي كه در
فهرست ذكرشده، اينك در دست نيست. براي درك اهميت اين كتاب، كافي است خواننده از خود بپرسد براي محقق آثار كلاسيك چقدر خوب ميبود اگر چنين فهرستي (با يادداشتهايي دربارهٴ شرح حال نويسندگان!) از كتابخانههاي اسكندريه يا پرگاموم در دست بود.
وو شو
وو شو1 در 947 در تان - يانگ2 كيانگسو زاده شد، در 1002 درگذشت. دايرةالمعارفنويس چيني. كتاب او به نام شيه لئي فو3 قديمترين دايرةالمعارف چيني است.4 اين كتاب مربوط است به ((پديدههاي آسماني و زميني، كانيشناسي، گياهشناسي، و تاريخ طبيعي كه برحسب موضوعات به ترتيب الفبايي طبقهبندي شده)) و شامل 30 كتاب و 100 مقاله است. ووشو از همكاران دايرةالمعارف مفصلتري هم بود كه توسط لي فانگ (نك) تحرير شد.
لي فانگ
لي فانگ5 متولد 924 در جائو - يانگ6 چيهلي، در 995 درگذشت. سياستمدار و دايرةالمعارفنويس چيني. سردبير دايرةالمعارف تئائي - پئينگ يو - لان7، كه در سال 977 تئائي تسونگ دومين امپراتور سلسلهٴ سونگ به تأليف آن فرمان داد. ووشو، موٴلف دايرةالمعارفي متقدم و مختصر، در اين كار شركت جست. اين دايرةالمعارف در 987 (يا 983؟) تدوين شد، كه